به گزارش صفحه انرژی؛ در دهه ۹۰، ایران به رغم تمایل چین به همکاری نزدیک، به دلیل اولویت دهی افراطی به غرب، پکن را به حاشیه راند. در ادامه هر چند سند همکاری ۲۵ ساله بین دو کشور تا حدی این روند را اصلاح کرد، اما اظهارات و خبرها، ابعاد جدیدی از سطحی نگری در دیپلماسی اقتصادی کشور نسبت به چین را نشان می دهد. مصادیقی از جمله رد پیشنهاد ضدتحریمی چین تا اظهارات نادرست رئیسجمهور در اجلاس شانگهای و نگاه «سوپرمارکتی» به شرق که توسط کارشناسان مختلف بیان شده، عمق این چالش ساختاری و نه موقت را آشکار می سازد.
احسان خاندوزی وزیر سابق اقتصادی نیز اخیراً با انتقاد از نگاه سطحی به همکاری های ایران و چین تاکید کرده که روابط اقتصادی دو کشور باید از سطح خرید و فروش صرف فراتر رود و به مرحله شراکت راهبردی برسد.
وی با تأکید بر ضرورت بازتعریف روابط اقتصادی ایران و چین گفت: «ما امروز با نوعی سوءتفاهم راهبردی مواجهیم؛ حتی اگر حجم مبادلاتمان با چین افزایش یابد، باز هم به هدف اصلی نرسیدهایم، چون این صرفاً خرید و فروش است، نه شراکت اقتصادی.»او برای توضیح وضعیت فعلی روابط اقتصادی ایران با چین از یک تشبیه جالب استفاده کرد و گفت: «شرایط فعلی را میتوان به سوپرمارکت آخر شب تشبیه کرد؛ وقتی سایر سوپرمارکتها بستهاند، ما از معدود جاهایی خرید میکنیم که هنوز باز است. اما هدف اصلی نباید فقط خرید باشد، بلکه باید به فکر مشارکت و تولید مشترک باشیم.» خاندوزی البته تأکید کرد که تعامل با شرق، از جمله چین، به معنای کنار گذاشتن سایر اقتصادهای جهان نیست و ایران باید در سیاست خارجی اقتصادی خود نگاه متوازنتری داشته باشد. به گفته او، همکاری با کشورهای آسیایی باید مکمل ارتباط با غرب و سایر اقتصادهای جهانی باشد تا منافع اقتصادی کشور در چارچوبی متعادل و پایدار تأمین شود.
آفت درهم امارات
محسن کریمی، معاون اسبق بینالملل بانک مرکزی نیز با تأکید بر ضرورت ایجاد سازوکار مستقیم پولی میان دو کشور گفته است: در حالیکه ایران تراز تجاری مطلوبی با چین دارد، نبود سازوکار مشخص مالی باعث شده امارات و درهم این کشور در معاملات ایران با چین نقش واسطهای ایفا کنند. وی تصریح کرد: اگر مناسبات پولی مستقیمی میان ریال و یوآن برقرار شود، عملاً نقش درهم و اکسپورت امارات در مبادلات کاهش مییابد. در حال حاضر بسیاری از تجار تنها به دلیل سهولت در تسویه مالی از مسیر امارات اقدام میکنند، نه به خاطر خرید واقعی از امارات. کریمی با اشاره به ظرفیت بالای روابط اقتصادی ایران و چین افزود: بهرهبرداری درست از تراز تجاری مثبت با چین میتواند بسیاری از تهدیدهای ارزی را خنثی کند. این مسئولیت در درجه اول بر عهده بانکهای مرکزی دو کشور است تا چارچوب همکاری پولی و مالی روشنی طراحی کنند.
درمجموع، باید گفت نبود رویکرد آینده نگر در دیپلماسی اقتصادی کشور موجب شده تا به مانند بسیاری از حوزه های دیگر، فرصت ها تبدیل به تهدید و حتی آسیب شوند. خروج از این چرخه نیازمند حاکمیت حکمرانی علمی، ثبات مدیریت و پرهیز شدید از سیاسی بازی در اموری است که به نگاه علمی نیاز دارند. در غیر این صورت بدرقه سیاستمداران، چیزی جز انتقاد و نمره منفی که در تاریخ ماندگار می شود، نخواهد بود.
انتهای پیام/
