به گزارش صفحه انرژی؛ کمبود گاز، برق و سایر سوخت‌ها سال‌ها پیش از جنگ نیز وجود داشت. ریشه اصلی این ناترازی را باید در ساختار مدیریتی و اقتصادی صنعت نفت و انرژی جست‌وجو کرد؛ صنعتی که در چند دهه گذشته بخش‌های سودده آن به مجموعه‌ها و اشخاص خاص واگذار شد در حالی که هزینه‌ها و تعهدات سنگین آن برای دولت و بیت‌المال باقی ماند.
در این میان، تحریم‌ها نیز به بستری برای شکل‌گیری مجموعه‌هایی از واسطه‌ها، تراستی‌ها و کاسبان تحریم تبدیل شد؛ گروه‌هایی که از شرایط موجود سود بردند اما بخش قابل‌توجهی از منابع حاصل را به سرمایه‌گذاری در فناوری‌های جدید و توسعه صنعت انرژی کشور اختصاص ندادند. نتیجه آن شد که صنعت نفت و گاز ایران همزمان با محدودیت سرمایه‌گذاری خارجی، از انتقال فناوری و نوسازی زیرساخت‌ها نیز عقب ماند.
فلرسوزی سال‌ها یکی از چالش‌های صنعت نفت و گاز کشور و از عوامل هدررفت منابع ارزشمند انرژی بوده است؛ گازهایی که به جای ورود به چرخه مصرف، در مشعل‌ها سوزانده می‌شوند و علاوه بر اتلاف انرژی، می‌توانند موجب انتشار آلاینده‌های هوا شوند.
در سال‌های اخیر، جمع‌آوری گازهای مشعل و کاهش فلرسوزی به‌عنوان دو مسیر مکمل برای کاهش اتلاف انرژی و پیامدهای زیست‌محیطی آن دنبال شده است. بر اساس آمار موجود، میزان جمع‌آوری گازهای مشعل از ابتدای فعالیت دولت چهاردهم از حدود ۷ میلیون مترمکعب به بیش از ۱۶ میلیون مترمکعب در روز رسیده است؛ اقدامی که می‌تواند بخشی از گازهای هدررفته را به چرخه مصرف بازگرداند و کیفیت هوا را ارتقا دهد.
در همین حال، استفاده از گازهای جمع‌آوری‌شده می‌تواند در شرایط ناترازی گاز اهمیت بیشتری پیدا کند. گازهای بازیافتی پس از فرآورش می‌توانند در بخش‌های مختلف مورد استفاده قرار گیرند و به صنایع، نیروگاه‌ها و پتروشیمی‌ها در تأمین انرژی و خوراک کمک کنند.
احمد طاهری رییس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست – درباره نظارت بر آلایندگی ناشی از فلرسوزی گفت: یکی از موضوعاتی که در دولت چهاردهم به‌صورت جدی دنبال شد، در کنار توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، کاهش فلرسوزی بود که هر دو موضوع با پیگیری رئیس‌جمهوری در دستور کار قرار داشت.
وی افزود: در حوزه کاهش فلرسوزی، تا پیش از جنگ پیشرفت خوبی حاصل شده بود و میزان فلرسوزی در کشور بیش از ۱۵ میلیون مترمکعب در روز کاهش پیدا کرد. تعدادی از فلرهایی که چند دهه فعال بودند و علاوه بر اتلاف منابع کشور، موجب انتشار آلاینده‌های هوا می‌شدند، پس از سال‌ها مهار و خاموش شدند.
رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: یکی از اقداماتی که با همکاری شرکت ملی نفت دنبال می‌شد، اجرای طرح‌های «به‌سوزی» برای فلرهایی بود که علاوه بر فلرسوزی، آلایندگی قابل توجهی ایجاد می‌کردند. در این رویکرد، پیش از اجرای طرح‌های اصلی کاهش فلرسوزی، تلاش می‌شد با اصلاح فرایند احتراق، میزان آلایندگی این فلرها کاهش پیدا کند و در گام بعدی، کاهش یا حذف کامل فلرسوزی دنبال شود.
پیش از استقرار دولت چهاردهم، روزانه حدود ۷ میلیون مترمکعب از گازهای مشعل در مناطق نفت‌خیز جنوب، شرکت نفت مناطق مرکزی ایران و شرکت نفت و گاز اروندان جمع‌آوری می‌شد که این رقم با راه‌اندازی واحدهای جدید جمع‌آوری گازهای مشعل رشد قابل توجهی پیدا کرده است.
بر اساس داده‌های موجود، اکنون روزانه حدود ۸۰ میلیون مترمکعب گاز همراه نفت در کشور تولید می‌شود که بخشی از آن به واحدهای ان‌جی‌ال شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب و دیگر واحدهای پایین‌دستی تحویل می‌شود و بخشی نیز به دلیل نبود فرآیندهای فرآورشی، شیرین‌سازی، فشارافزایی و ارسال به مقاصد، در واحدهای بهره‌برداری به صورت گاز مشعل سوزانده می‌شود.
بااین‌حال، بسته به شرایط تولید نفت خام، روزانه بین ۴۰ تا ۵۰ میلیون مترمکعب گاز مشعل وجود دارد و این میزان با توجه به فراز و نشیب‌های تولید نفت خام متفاوت است و هر سال تابع شرایط موجود، تولید می‌شود. با توجه به محدودیت‌های موجود در حوزه تأمین سرمایه و ضرورت حمایت از شرکت‌های فعال در این بخش، پیش‌بینی شده است میزان گاز مشعل تا پایان دولت چهاردهم به حدود ۳۵ میلیون مترمکعب در روز کاهش یابد.
در مجموع، جمع‌آوری گازهای مشعل علاوه بر کاهش انتشار آلاینده‌ها، می‌تواند بخشی از منابع هدررفته انرژی را به چرخه تولید و مصرف بازگرداند؛ موضوعی که با توجه به ناترازی گاز و نیاز صنایع به خوراک پایدار، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. ادامه روند کاهش فلرسوزی و توسعه طرح‌های جمع‌آوری گازهای مشعل می‌تواند مسیر استفاده بهینه‌تر از این منابع را هموار کند؛ مسیری که همزمان کاهش آلودگی و جلوگیری از اتلاف انرژی را دنبال می‌کند.
انتهای پیام/
