به گزارش صفحه انرژی؛ قیمت نفت برای سومین جلسه متوالی افزایش یافت؛ تشدید درگیری میان آمریکا و ایران نگرانیها درباره تداوم اختلال عرضه خاورمیانه را بالا برد. برنت با رشد ۱.۶٪ به ۹۶.۱۸ دلار و WTI نیز با افزایش ۱.۶٪ به ۹۱.۶۵ دلار رسیدند. هر دو شاخص در جلسه قبل نزدیک ۵٪ جهش کرده و به بالاترین سطح حدود پنج هفته اخیر رسیدند. حملات جدید آمریکا به اهداف ایرانی و حملات ایران به نیروهای آمریکایی و کشتیهای تجاری در اطراف تنگه هرمز، ریسک اختلال در مسیر انتقال نفت را افزایش داده است. طبق دادههای اولیه، تنها ۵ کشتی حامل کالا روز دوشنبه از هرمز عبور کردند.
دو نفتکش غولپیکر حامل نفت عربستان نیز هنگام عبور از هرمز هدف پرتابههای ناشناس قرار گرفتند. صادرات نفت ایران هم در ماه اوت به حدود ۲۲۰ تا ۲۵۵ هزار بشکه در روز کاهش یافت؛ در حالی که این رقم در مارس حدود ۲ میلیون بشکه بود. در آمریکا، ذخایر نفت خام در هفته منتهی به ۲۸ اوت ۲.۶ میلیون بشکه کاهش یافت؛ آماری که از حمایت بیشتر بازار نفت خبر میدهد.
قطر که پیش از آغاز جنگ حدود یکپنجم LNG جهان را تأمین میکرد، حالا به یکی از بزرگترین بازندگان انرژی بحران تنگه هرمز تبدیل شده است. محاسبات نشان میدهد این کشور طی شش ماه حدود ۲۴ میلیارد دلار از درآمد فروش گاز خود را از دست داده است؛ رقمی معادل حدود پنج ماه درآمد قطر بر مبنای درآمدهای سال ۲۰۲۵.
اما عددی که ابعاد واقعی بحران را نشان میدهد، میزان سقوط صادرات LNG است. دادههای شرکت اطلاعاتی ICIS نشان میدهد قطر در دوره مورد بررسی فقط ۱۸ محموله LNG صادر کرده است؛ در حالی که در دوره مشابه سال گذشته ۵۰۹ محموله از این کشور صادر شده بود. به این ترتیب صادرات LNG قطر حدود ۹۶ درصد سقوط کرده است.
از ۵۰۹ محموله به فقط ۱۸ محموله
برخلاف نفت، صادرات LNG قطر مسیر جایگزین آمادهای برای دور زدن هرمز ندارد. کشورهایی مانند عربستان و امارات میتوانند بخشی از نفت خود را از طریق خطوط لوله به دریای سرخ یا دریای عمان منتقل کنند، اما بخش عمده LNG قطر باید از پایانه راسلفان وارد خلیج فارس و سپس از تنگه هرمز عبور کند. همین وابستگی باعث شده قطر بیش از دیگر صادرکنندگان خلیج فارس از اختلال طولانی در تنگه آسیب ببیند. دو نفتکش قطری نیز در جریان بحران هدف حمله قرار گرفتهاند؛ موضوعی که ریسک انتقال محمولههای LNG را بیشتر کرده است.
ایتالیا ۲۹ محموله گاز قطر را از دست داد
بحران اکنون مستقیماً به قراردادهای بلندمدت قطر با مشتریان اروپایی رسیده است. قطرانرژی به شرکت ایتالیایی Edison اطلاع داده که دوره فورسماژور تحویل LNG تا اوایل نوامبر تمدید شده است. پنج محموله دیگر که قرار بود از اواخر سپتامبر تا اوایل نوامبر تحویل داده شوند، لغو شدهاند. با این تصمیم، مجموع محمولههای لغوشده قطر برای Edison به ۲۹ محموله رسیده که معادل حدود ۳.۸ میلیارد مترمکعب گاز است. اهمیت این قرارداد برای ایتالیا کم نیست. Edison سالانه ۶.۴ میلیارد مترمکعب گاز از قطر خریداری میکند؛ حجمی معادل حدود ۱۰ درصد مصرف گاز ایتالیا.
ایتالیا گاز جایگزین پیدا کرد
با وجود توقف تحویل قطر، Edison تاکنون توانسته بخش قابل توجهی از محمولههای ازدسترفته را جایگزین کند. این شرکت اعلام کرده تا ۲۸ اوت، ۲۱ محموله LNG معادل حدود ۲ میلیارد مترمکعب گاز را از منابع جایگزین برای پایانه Adriatic LNG تأمین کرده است. اما توانایی ایتالیا برای جایگزین کردن محمولهها به معنای بدون هزینه بودن بحران نیست. وقتی یکی از بزرگترین صادرکنندگان LNG جهان عملاً بخش عمده عرضه خود را از بازار خارج میکند، خریداران اروپایی و آسیایی برای تعداد محدودتری از محمولهها رقابت میکنند و همین مسئله قیمت گاز را بالا میبرد.
آمریکا جای قطر را گرفت
یکی از برندگان اصلی این شرایط، تولیدکنندگان LNG آمریکا بودهاند. افزایش صادرات آمریکا بخشی از کمبود ناشی از سقوط صادرات قطر را جبران کرده است، اما ظرفیت آزاد در بازار نامحدود نیست. در ماه ژوئیه آمریکا ۱۰.۴۸ میلیون تن LNG صادر کرد و اروپا با دریافت ۴.۷۶ میلیون تن، بزرگترین مقصد محمولههای آمریکایی بود. این تغییر مسیر یک تحول مهم در تجارت جهانی گاز است. اروپا که بعد از بحران روسیه وابستگی خود به LNG آمریکا را افزایش داده بود، اکنون به دلیل اختلال قطر بار دیگر برای تأمین گاز بیشتر به تولیدکنندگان آمریکایی وابسته شده است.
بحران قطر هنوز تمام نشده است
تمدید فورسماژور تا اوایل نوامبر نشان میدهد قطرانرژی فعلاً انتظار بازگشت سریع صادرات به شرایط عادی را ندارد. هر ماه ادامه این وضعیت نه فقط درآمد قطر، بلکه تعادل بازار جهانی LNG را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
قطر طی سالهای گذشته میلیاردها دلار برای افزایش ظرفیت تولید LNG سرمایهگذاری کرده بود تا سهم بیشتری از بازار جهانی گاز به دست آورد؛ اما بحران هرمز نشان داد افزایش ظرفیت تولید بدون امنیت مسیر صادرات، تضمینی برای افزایش فروش نیست. قطر اکنون بیش از هر صادرکننده دیگری منتظر بازگشت تردد عادی به هرمز است؛ زیرا برخلاف نفت عربستان و امارات، برای بخش اصلی صادرات گاز خود هنوز مسیر جایگزینی ندارد.
انتهای پیام/
