به گزارش صفحه انرژی؛ تجارت برق یکی از رایجترین اشکال همکاری منطقهای در حوزه انرژی است و زمانی که اختلاف زمانی یا فصلی در الگوی مصرف کشورها وجود داشته باشد، میتواند به افزایش بهرهوری شبکههای برق منجر شود. از سوی دیگر، توسعه ظرفیت نیروگاهی نیز همواره راهحل اقتصادی برای جبران کسریهای کوتاهمدت نیست. اگر کمبود برق تنها در چند ماه گرم سال رخ دهد، سرمایهگذاری برای احداث نیروگاههایی که در بخش زیادی از سال با ظرفیت پایین فعالیت خواهند کرد، ممکن است از نظر اقتصادی توجیهپذیر نباشد. به همین دلیل، بسیاری از کشورها ترکیبی از توسعه تولید داخلی، مدیریت مصرف و واردات برق را برای حفظ تعادل شبکه به کار میگیرند.
در چنین شرایطی، واردات برق یکی از ابزارهایی است که بسیاری از کشورها برای جبران کسری مقطعی از آن استفاده میکنند. ایران نیز تجربه تبادل برق با کشورهای همسایه را در کارنامه خود دارد و سالهاست در مقاطع مختلف از ترکمنستان، ارمنستان و در برخی دورهها از ترکیه برق دریافت کرده است. بنابراین اصل واردات برق، موضوع جدیدی در سیاست انرژی کشور محسوب نمیشود؛ آنچه اهمیت دارد، نحوه استفاده از این ابزار و جایگاه آن در مدیریت ناترازی است. برخلاف تصور رایج، واردات برق به معنای ناتوانی در تولید نیست. بسیاری از کشورها با وجود برخورداری از ظرفیت بالای نیروگاهی، برای کاهش هزینهها، افزایش پایداری شبکه یا مدیریت پیک مصرف، بخشی از برق مورد نیاز خود را از کشورهای همسایه تامین میکنند.
کمبود برق در ایران دیگر یک پدیده مقطعی نیست و طی سالهای اخیر به یکی از مهمترین موانع فعالیت صنایع تبدیل شده است. رشد مصرف، فرسودگی بخشی از نیروگاهها، محدودیت سرمایهگذاری در توسعه ظرفیت تولید، کاهش منابع آبی و وابستگی بالای نیروگاههای حرارتی به گاز طبیعی، موجب شده است در فصلهای اوج مصرف، فاصله قابلتوجهی میان عرضه و تقاضای برق ایجاد شود. نتیجه این وضعیت، اعمال محدودیت برای صنایع بزرگ، کاهش تولید و افزایش هزینه فعالیت بنگاهها بوده است.
آریا صادقنیت حقیقی، رئیس کمیسیون صنایع اتاق بازرگانی ایران، با اشاره به احتمال افزایش نیاز صنایع به برق وارداتی در ماههای آینده بیان کرد: به نظر میرسد صنایع بزرگ، بهویژه واحدهایی که حاشیه سود بالاتری دارند، ناچار خواهند بود برای تامین برق مورد نیاز خود به سمت خرید برق وارداتی حرکت کنند.
او با اشاره به جلسهای که این کمیسیون با مسوولان وزارت نیرو و توانیر داشت گفت: در این جلسه اعلام شد که مذاکرات برای واردات برق از ترکیه در جریان است، هرچند درباره قیمت و شرایط نهایی این واردات توضیحی ارائه نشده است.رئیس کمیسیون صنایع اتاق بازرگانی ایران با بیان اینکه قیمت برق وارداتی در حال حاضر نسبت به گذشته کاهش یافته است، افزود: با نزدیک شدن به فصل سرما و افزایش تقاضا، پیشبینی میشود نرخ برق وارداتی در زمستان افزایش یابد و حتی به حدود ۱۰ سنت به ازای هر کیلوواتساعت برسد. به گفته او، در صورتی که امکان واردات برق فراهم نشود، احتمال افزایش بیشتر قیمتها نیز وجود دارد. صادقنیت حقیقی بیان کرد: تداوم ناترازی انرژی و محدودیتهای تولید داخلی، صنایع بزرگ را ناگزیر میکند برای حفظ تولید، گزینه واردات برق را بیش از گذشته مورد توجه قرار دهند.
رامین افشار، مدیر کمیته مشترک کمیسیون برق و صنایع اتاق بازرگانی ایران، با تاکید بر اینکه هزینه تولید برق را نمیتوان با یک عدد ثابت بیان کرد، گفت: بهای تمامشده تولید برق به عوامل مختلفی از جمله نوع فناوری نیروگاه، هزینه سرمایهگذاری اولیه، استهلاک تجهیزات، هزینه تعمیر و نگهداری، نیروی انسانی و نوع سوخت مصرفی وابسته است و به همین دلیل، ارقام میان نیروگاههای مختلف تفاوت قابلتوجهی دارد.
او با اشاره به اینکه هزینه سرمایهگذاری برای احداث نیروگاههای حرارتی بسته به فناوری و شرایط اجرا متفاوت است، گفت: برای احداث هر مگاوات ظرفیت نیروگاهی، سرمایهگذاری قابلتوجهی مورد نیاز است و این رقم با توجه به نوع تجهیزات، فناوری مورد استفاده و حتی نو یا دست دوم بودن تجهیزات متغیر خواهد بود. به همین دلیل، مقایسه مستقیم هزینه تولید برق داخلی با برق وارداتی بدون در نظر گرفتن این متغیرها، تصویر دقیقی از واقعیت ارائه نمیدهد. مدیر کمیته مشترک کمیسیون برق و صنایع اتاق بازرگانی ایران افزود: اگر هزینه سوخت را کنار بگذاریم، هزینههای جاری بهرهبرداری از نیروگاهها شامل تعمیرات، مواد مصرفی و نیروی انسانی، بخش مهمی از بهای تمامشده برق را تشکیل میدهد؛ اما در کنار این موارد، استهلاک سرمایهگذاری اولیه نیز باید در محاسبات لحاظ شود.
او در تشریح نحوه محاسبه استهلاک نیروگاهها گفت: برای نمونه، اگر یک نیروگاه سیکل ترکیبی با ظرفیت حدود ۵۰۰ مگاوات و سرمایهگذاری حدود ۲۵۰میلیون دلار در نظر گرفته شود، هزینه سرمایهگذاری باید طی عمر اقتصادی نیروگاه مستهلک شود. در نتیجه، با در نظر گرفتن میزان تولید سالانه برق، میتوان سهم استهلاک را در بهای تمامشده هر کیلوواتساعت برق محاسبه کرد. این رقم در کنار هزینههای بهرهبرداری، تصویر دقیقتری از هزینه واقعی تولید برق ارائه میدهد. افشار تاکید کرد که ارزیابی اقتصادی تولید برق نباید صرفا بر هزینههای جاری متمرکز باشد، زیرا سرمایهگذاری اولیه در احداث نیروگاهها سهم قابلتوجهی در بهای تمامشده برق دارد. از این رو، هرگونه مقایسه میان تولید داخلی و سایر روشهای تامین برق باید با در نظر گرفتن همه اجزای هزینه، از سرمایهگذاری اولیه تا بهرهبرداری و استهلاک، انجام شود.
انتهای پیام/
